خەمۆكي چييە؟
خەمۆكي” يا افسردگي كێشەيەكي دەروونييە كە لە سەرانسەري جيهاندا پەرەي سەندووە و ميليۆنان مرۆڤي لە تەمەنە جياوازەكاندا بە خۆيەوە تووش كردووە. زۆربەي خەڵك بە هەڵە وا دەزانن خەمۆكي تەنيا دڵتەنگييەكي سادە يان وەڕەزبوونێكي كاتييە بەڵام لەڕاستيدا خەمۆكي نەخۆشينێكي ڕاستييە كە لە سەر هەست و نەستي مرۆڤ كاريگەري ڕاستەوخۆ دادەنێت. كەسي تووشبوو ڕەنگە بەبێ هۆكارێكي تايبەت هەست بە خەم و ئاڵۆزييەكي زۆر بكات و ئەمەيش ببێتە بەربەستێكي قايم بۆ چالاكيي ڕۆژانە، ئيشكردن، خوێندن و پەيوەندييەكاني و ڕەهەندە جياجياكاني ژياني تووشي ئاريشە بكات.
گرنگيي ئەم باسە لەوەدايە كە ئەم نەخۆشينە دەكرێت چارەسەر ببێت بەڵام بەستراوەتەوە بەوەي كە تا چ ڕادەيەك لەلايەن خودي كەسەكەوە يان دەورووبەرەوە گرنگي پێ دەدرێت. زۆر كەس بە هۆي شەرم و ترس و ناهوشيارييەوە خۆ دەبوێرن لە چارەسەر يان درەنگ بە دواي چارەسەردا دەكەون كە هەر ئەم پرسە دەتوانێت ئاستي نەخۆشينەكە قورستر بكات تا ڕادەيەك كە چارەسەركردني بەرەو دژواربوون بچێت. لەم بابەتەدا هەوڵ دەدەين بە زمانێكي سادە و زانياري پزيشكي خەمۆكي له سايتي دوكتۆر گيان بناسێنين و هۆكار و ڕێگاي چارەسەركردني ئەم گرفتە دەستنيشان بكەين.
نيشانە ديارەكاني خەمۆكي: چۆن خەمۆكي دەستنيشان بكەين؟
نيشانەكاني خەمۆكي لە نێو كەسەكاندا جياوازە، بەڵام نيشانە باوەكاني ئەمانەن:
نيشانە سۆزدارييەكان
- خەم و دڵتەنگييەكي زۆر: نەخۆش بە درێژايي ڕۆژ هەست بە خەم و دڵتەنگي دەكات.
- هەستكردن بە بێبايەخي و تاوانباربوون: تووشبوو بەردەوام خۆي سەركۆنە دەكات و خۆي لە هەمبەر ڕووداوەكاني ژياني بە تاوانبار دەزانێت.
- بێ هيوا بۆ داهاتوو: بە شێوەيەك كەسەكە هيچ پلان و بەرنامەيەكي بۆ داهاتوو نييە.
- چێژوەرنەگرتن(Anhedonia): تەنانەت ئەو چالاكييانيش وا پێشتر چێژبەخش بوون چيتر چێژبەخش نين.
نيشانە مەعريفي و هزرييەكان
- كەمبووني تەركيز و يادەوەري: تووشبوو لە بەبير هێنانەوەي داتاكاندا تووشي كێشە دەبێت و ناتوانێت لە سەر بابەتێكي تايبەت تەركيز بكات.
- سەخت بڕياردان: هەر بەهۆي نەبووني تەركيزي پێويست، توانايي بڕياردان بۆ كەسي تووشبوو كەم دەبێتەوە سەرەنجام ڕاڕايي جێگەي خۆي خۆش دەكات.
- بيركردنەوەي نەرێنيي بەردەوام:تووشبوو بەردەوام بير لە ڕووداني ڕووداوي ناخۆش دەكاتەوە هەر ئەمەيش بەربەستێكە بۆ دەستپێكردني هەر كارێكي نوێ.
- بيركردنەوە بە خۆئازاردان يان خۆكوشتن: بيركردنەوە بە خۆكوشتن و ئازارگەياندن بە خۆ نيشانەيەكي تري ئەم نەخۆشينەيە، تووشبوو لە ڕێگەي كەرەستەي تايبەتەوە هەوڵ بۆ ئازارداني خۆي يان تەنانەت پەنا بۆ خۆكوشتن دەبات
برچسب: ،